Kırtasiyeden alınmış çizgili bir defter. Sayfanın ortasından geçen bir çizgi: solda İngilizce, sağda Türkçe. Bu defteri çoğumuz tuttuk. Çocuklarımız da tutuyor, çünkü öğretmenler hâlâ istiyor.
Peki işe yarıyor mu?
Nasıl tutulduğuna bağlı. Çoğu evde defter yarım çalışıyor. Birkaç küçük değişiklikle tam çalışır hale geliyor.
Defterin gerçekten güçlü olduğu yer
Elle yazmak yavaşlatır. Bu işte yavaşlık iyidir. Ekranda akıp giden kelime kalemin ucunda durur. Çocuk kelimeyi yazarken harflerini tek tek görür, yazılış gözüne ve eline birlikte yerleşir.
Defter ayrıca çocuğun kendi malı. Kendi el yazısı, kendi sayfaları. Beş ay sonra geriye dönüp "bunların hepsini ben yazmışım" demek az şey değil.
Bir de pratik tarafı var. Şarjı bitmez, bildirim göndermez. Öğretmen eline alıp bakabilir, anne baba akşam sofrada açıp iki kelime sorabilir.
Defterin sınıfta kaldığı yer
İlk sorun şu: defter genelde yazılan ama bir daha açılmayan bir yere dönüşür. Kelime bir kez girer, sayfa kapanır. Oysa kelime yazıldığı gün değil, geri dönüldüğü gün öğrenilir.
İkinci sorun tek karşılık. Deftere "get: almak" yazılır. Ama "get up" kalkmaktır, "get tired" yorulmaktır. Tek satırlık eşleşme kelimenin sadece bir yüzünü gösterir.
Üçüncüsü sıra ezberi. Çocuk sağ sütunu kapatıp kendini test eder, hepsini bilir, herkes mutlu olur. Sonra sınavda aynı kelime tek başına gelir ve çocuk tanıyamaz. Çünkü aslında kelimeyi değil, listedeki yerini ezberlemiştir. "Beautiful'dan sonra hangisi geliyordu?" Sınav bunu sormaz.
Dördüncü sorun en büyüğü: defter, hangi kelimenin bilinmediğini bilmez. Bir sayfadaki kelimelerin çoğu zaten oturmuştur, sorun çıkaran birkaç tanesidir. Ama defter hepsine aynı davranır. Çocuk da çoğu zaman bildiklerini tekrar eder. Bildiğini tekrar etmek daha keyiflidir çünkü.
Beş küçük değişiklik
Defteri çöpe atmaya gerek yok. Şu beş değişiklik yeter.
Cümle ekletin. Kelimenin ve karşılığının yanına kısa bir cümle: "I was tired after school." Cümle kelimeye bir yaşama alanı verir. Tek başına asılı duran kelime çabuk düşer.
Sayfalara tarih atın, geri dönün. Hafıza ilk günlerde hızlı siler, sonra yavaşlar. O yüzden yeni sayfaya ertesi gün bir kez bakın, üç gün sonra bir kez, bir hafta sonra bir kez daha. Üçü de beş dakikayı geçmez ama bir kez yazıp bırakmaktan kat kat fazla iş görür.
Dönüşte işaret koyun. Hatırlanmayan kelimenin yanına küçük bir nokta. Sonraki dönüşte yine takılırsa bir nokta daha. İki üç nokta biriken kelimeler defterin asıl çalışma listesidir. Sayfa böylece bir haritaya dönüşür: noktalar nereye bakılacağını gösterir.
Sırayı bozun. Test ederken listenin başından başlamayın, rastgele atlayın. Türkçesini söyleyin, İngilizcesini çocuk söylesin. Daha da iyisi, cümleyi okuyup kelimeyi boş bırakın: "I was ... after school." Sıra ezberi ancak böyle kırılır.
Çocuğun kendi kelimelerine yer açın. Şarkıdan duyduğu, oyunda gördüğü bir kelimeyi de yazsın. Ünite listesi ödevdir, kendi bulduğu kelime meraktır. İkisi aynı defterde yan yana durabilir.
Dürüst bir not
Bu beş maddenin ortak bir maliyeti var: takip isteyen bir sistem bu. Tarihleri ve dönüş günlerini birinin izlemesi gerekiyor, o biri de genelde anne ya da baba oluyor. Bir süre güzel gider. Sonra yoğun bir hafta gelir ve sistem dağılır. Kimsenin kusuru yok, ev hayatı böyle.
Biz GetSpeakin'i tam bu yük için yaptık. Uygulama puanla, seriyle uğraşmaz. Hangi kelimenin bilindiğini, hangisinin unutulmak üzere olduğunu izler ve tam zamanında tekrar sorar. Defterin yerine geçmez, defterin göremediği şeyi görür.
Bu akşam yapılabilecek tek şey
Defterin üç hafta önceki sayfasını açın. Sırayla değil, rastgele beş kelime seçin. Türkçesini söyleyin, İngilizcesini isteyin.
Beşte beş geliyorsa defter işini yapıyor, dokunmayın. Beşte iki geliyorsa sorun çocukta değil, yöntemde. Yukarıdaki maddelerden sadece ikinciyle başlayın: tarih ve üç kısa dönüş.
İlgili yazılar: kalıcı kelime öğrenme teknikleri
Sınıfınızda deneyin. GetSpeakin her cevabı okur ve çocuğun gerçekten çalışması gereken kelimeleri önüne koyar. Okulunuz için demo planlayın.