Cuma günü ders bitiyor. Tahtada ünitenin kelime listesi: yirmi kelime. Ödev de hazır: "Hepsini beşer kez yazın, pazartesi quiz var."

Pazartesi quiz yapılıyor. Çoğu çocuk geçiyor. Çarşamba günü aynı kelimelerden birini metnin içinde soruyorsunuz. Sessizlik.

Bu döngüyü her öğretmen bilir. Sorun çocuklarda değil, ödevin kendisinde.

Liste bir envanterdir. O ünitede hangi kelimelerin hedeflendiğini gösterir, o kadar. Ödev ise listeyle ne yapılacağının kararıdır. O kararı vermek öğretmenin işidir ve çok vakit istemez.

1. Önce listeyi küçültün

Yirmi kelimenin yirmisi de aynı değerde değildir. Bir kısmı dilin taşıyıcı kelimeleridir, her metinde görünür. Bir kısmı o üniteye özgüdür ve bir daha pek görünmez.

Seçerken üç soru yeter:

Sık kullanılan bir kelime mi?
Sonraki ünitelerde tekrar görünecek mi?
Çocuk bu kelimeyi kendi hayatını anlatırken kullanabilir mi?

Üçüne de "evet" alan kelimeler çekirdek gruptur. Yirmilik bir listeden genelde sekiz on kelime çıkar. Kalanlar "görünce tanısın yeter" grubudur. Onlar için ödev vermek şart değil; derste metin içinde karşılaşmak yeter.

2. Kelimeyi türüne göre ayırın

Bazı kelimeleri görünce tanımak yeter. Bazılarını kullanmak gerekir. "Environment" kelimesini metinde görüp anlamak çoğu sınıf için yeterlidir. "Want" ya da "because" ise cümle kurmadan öğrenilmez.

Tanıma kelimesine tanıma ödevi verin: kısa bir metinde altını çizmek, resimle eşleştirmek. Kullanma kelimesine kullanma ödevi: cümle kurmak, soruya cevap vermek. İkisini aynı torbaya koyunca ödev şişer, etkisi düşer.

3. Yazdırmayın, yaptırın

"Beşer kez yaz" elin ödevidir, zihnin değil. Çocuk beşinci tekrarda kelimeye bakmadan yazar; aklı çoktan başka yerdedir.

Bunun yerine şunlar işe yarar:

Kendi hayatından cümleler: "Bu beş kelimeden üçünü seç, kendi hayatınla ilgili birer cümle kur."
Evde etiket: mutfak ünitesiyse buzdolabına, masaya, bardağa yapışkanlı kağıtla İngilizce etiket.
Kelime avı: hafta boyunca bu kelimeyi bir şarkıda, oyunda ya da videoda yakalayan not alsın, pazartesi sınıfa anlatsın.
Mini diyalog: iki hedef kelimeyi geçiren dört satırlık bir konuşma yazmak.

Hepsinde kelime, çocuğun kendi cümlesine girmek zorunda kalıyor. Kendi bağlamına oturan kelime akılda kalır. Kopyalanan kalmaz.

4. Ödevi haftaya yayın

Pazar gecesi yapılan ezber quiz'i kurtarır, kelimeyi kurtarmaz. Bir kez karşılaşılan kelime birkaç gün içinde silikleşir; aynı kelimeye aralıklarla kısa kısa dönmek, tek seferde uzun çalışmaktan daha kalıcıdır.

Bunu programa çevirmek kolay. Pazartesi ödevi verin. Çarşamba derste beş dakika ayırın: iki öğrenciden cümlesini okumasını isteyin, bir kelimeyi sınıfa sorun. Cuma günü kontrol edin. Size ek yükü on dakikayı geçmez. Ama kelime o hafta üç kez sahneye çıkmış olur.

5. Kontrol biçimini değiştirin

Yirmi kelimenin Türkçesini soran quiz, çocuğun pazar gecesi ezberini ölçer. Onun yerine:

Boşluk doldurma: kelime bir bağlamın içinde sorulsun, tek başına değil.
Sözlü tur: "Birthday kelimesini kullanan bir cümle söyle." Sırayla, kısa kısa, üç dakikada biter.
Cümle kontrolü: ödevdeki cümleleri okuyun. Kelime doğru anlamda mı kullanılmış, ona bakın. Yazım hatasına takılmayın; o ayrı bir dersin konusu.

Bu kontrollerin okuması daha kısa sürer, size söylediği daha çoktur.

Peki kim neyi bilmiyor?

İşin en zor kısmı bu. Otuz kişilik bir sınıfta hangi çocuğun hangi kelimede takıldığını elle izlemek mümkün değil. Quiz size sınıf ortalamasını verir; Elif'in "borrow" kelimesini hâlâ bilmediğini söylemez.

Defter tutan, tablo çizen öğretmenler var. İşe yarıyor ama sürdürmesi zor. GetSpeakin tam bu boşluk için yapıldı: her çocuğun hangi kelimeyi gerçekten bildiğini kelime kelime gösterir. Siz de ödevi puana göre değil, eksik kelimeye göre verebilirsiniz.

Bu hafta için küçük bir plan

Ünitenin listesinden sekiz kelime seçin: dördü kullanma, dördü tanıma. Pazartesi ödevi verin: kullanma kelimeleriyle kendi hayatından birer cümle. Çarşamba beş dakikalık bir dönüş yapın. Cuma quiz yerine sözlü bir tur.

Listeyi "bitirmiş" olmayacaksınız. Ama pazartesi verdiğiniz kelime çarşamba hâlâ sınıfta olacak.

İlgili yazılar: hazır MEB kelime listeleri · işe yarayan ezberleme teknikleri

Sınıfınızda deneyin. GetSpeakin her cevabı okur ve çocuğun gerçekten çalışması gereken kelimeleri önüne koyar. Okulunuz için demo planlayın.